‘Bijeenkomst viert kwarteeuw interreligieuze dialoog’

BRUSSEL (KerkNet/Kathpress) – Kardinaal Kurt Koch (foto), de voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Eenheid van de Christenen, ontmoette vandaag de Russisch-orthodoxe patriarch Kyrill van Moskou.

ROME (KerkNet) – De Russische president Medvedev werd vandaag gedurende 35 minuten bij de paus ontvangen. De ontmoeting, die plaatsvond in de pauselijke bibliotheek, moet de relaties tussen de Heilige Stoel en Rusland versterken, nadat er in december 2009 ook al een akkoord werd afgesloten voor volwaardige diplomatieke relaties. Sinds die tijd is er een pauselijke nuntius en een nuntiatuur in Moskou. Volgens het perscommuniqué was er tevens veel aandacht voor de gebeurtenissen in het Midden-Oosten.

BRUSSEL (KerkNet/RadVat) – Bisschop Joseph Werth van Novosibirsk prees donderdagavond in een gesprek met Radio Vaticaan de toenadering met de Russisch-orthodoxe Kerk.

De Russische katholieke bisschoppen houden momenteel hun voorjaarsoverleg. Werth zei de omroep dat er de voorbije jaren een grote vooruitgang is geboekt.

“Ontmoetingen tussen orthodoxe en katholieke kerkleiders werden vroeger als een bespreking van de problemen bestempeld, vandaag wordt er gesproken over samenwerking. Dat is een belangrijk signaal. Inmiddels werden, met toestemming van de Russisch-orthodoxe Kerk, diplomatieke contacten aangeknoopt tussen Rusland en het Vaticaan. In december 2009 opende het Vaticaan zijn vertegenwoordiging in Moskou.”

Volgens bisschop Werth ondergingen ook de relaties tussen Kerk en Staat ingrijpende veranderingen:

“Vandaag wordt zelfs gesproken over de invoering van godsdienstonderwijs en de teruggave van kerkelijke eigendommen.”

(Kerknet)

BRUSSEL (KerkNet/RadVat) – De oecumenische patriarch Bartholomeus van Constantinopel roept volgend jaar een panorthodox concilie samen. Hij kondigde dit aan op het eind van zijn bezoek aan Rusland.

Ook de Russisch-orthodoxe patriarch Kyrill I van Moskou, hoofd van de grootste orthodoxe Kerk, stemt daarmee in. Aan het concilie nemen 14 erkende orthodoxe Kerken deel. Het laatste panorthodox concilie vond plaats in 1573.

Plannen voor het concilie werden al in de jaren 1960 gesmeed, maar in de jaren 1990 werden ze na aanhoudende spanningen tussen Moskou en Constantinopel opgeschort. Ook de delicate discussie over de zelfstandigheid en autonomie van de orthodoxe Kerken is een gespreksthema tijdens het panorthodox concilie.

(Kerknet)

BRUSSEL (KerkNet/Kipa-Apic) – Op 19 en 20 mei vindt in het Vaticaan voor het eerst een tweedaagse van de Russische cultuur en spiritualiteit plaats. Het project bekroont de groeiende samenwerking tussen het Vaticaan en de Russisch-orthodoxe Kerk.

Aartsbisschop Gianfranco Ravasi (foto), voorzitter van de pauselijke Raad voor de Cultuur, is vooral verheugd omdat er voor deze gelegenheid ook een hooggeplaatste delegatie van de Russisch-orthodoxe Kerk naar Rome komt.

“Dit initiatief geeft bovendien een belangrijke impuls aan de samenwerking tussen de Pauselijke Raad voor de Eenheid van de Christenen en het patriarchaat van Moskou.”

Het programma omvat tentoonstellingen, concerten, ontmoetingen en liturgische vieringen. De blikvanger is het symposium van woensdag, waarin wordt nagegaan welke bijdrage de katholieke en de orthodoxe Kerk kunnen leveren tot Europa. De orthodoxe delegatie, onder leiding van aartsbisschop Hilarion, wordt donderdagmiddag ontvangen bij de paus. Het officieuze startschot werd maandag in Milaan gegeven, met de voorstelling van de Vaticaanse uitgave van toespraken van de Russisch-orthodoxe patriarch Kirill over mensenrechten en de sociale leer van de Kerk.

Het patriarchaat van Moskou publiceerde eerder ook al een vertaling van toespraken van de paus.

(Kerknet)

BRUSSEL (KerkNet/Tertio) – De Lijkwade van Turijn – de ‘Sindone’ - wordt van 10 april tot 23 mei a.s. voor het eerst sinds het jaar 2000 tentoongesteld. De komende weken worden minstens 2 miljoen pelgrims verwacht. Paus Benedictus XVI bezoekt de kathedraal op 2 mei. Ook zijn voorganger, paus Joannes Paulus II, bezocht de expo van de lijkwade op 24 mei 1998. Delegaties van de patriarchaten van Constantinopel en Moskou bezoeken Turijn. De lijkwade is in principe slechts vier maal per eeuw te zien, maar het aartsbisdom Turijn organiseert momenteel een pastoraal jaar over het lijden van Jezus Christus. Daarom wordt het doek uitzonderlijk ook dit jaar tentoongesteld. Vierduizend vrijwilligers staan in voor de opvang van de pelgrims.

Authenticiteit

Wetenschappers voeren nog altijd discussie over de authenticiteit van dat relikwie. De koolstofdatering van de onderzoekscentra van Oxford, Zürich en Tucson in 1988 schatte dat de lijkwade vervaardigd was tussen 1260 en 1390. Volgens anderen was die datering onbetrouwbaar omdat de stof gecontamineerd was door het materiaal dat in de middeleeuwen werd gebruikt om de brandschade uit 1532 te herstellen. Recent bracht Barbare Frale, geschiedkundige van het Vaticaanse archief, nieuwe argumenten aan voor de mogelijke authenticiteit. Naast Griekse en Latijnse letters werden nu ook Aramese letters op de lijkwade ontdekt met de tekst van de overlijdensakte van Jezus.

Geen relikwie

De Kerk laat de discussie over de echtheid over aan de wetenschap en beschouwt de Sindone niet als een relikwie, maar als een belangrijk religieus symbool.

“Het doek is een aangrijpend getuigenis van de passie van Christus en het grote lijden van de mens. Het beeld op het doek verbindt het getuigenis van Jezus’ passie met het lijden van mannen en vrouwen nu. De lijkwade is een steun voor hun geloof dat hen voert naar Gods barmhartigheid en naar de liefde voor de naaste”, zegt kardinaal Severino Poletto, de 77-jarige aartsbisschop van Turijn. Nieuw wetenschappelijk onderzoek blijft voorlopig uit, omdat het Vaticaan het doek niet vrijgeeft voor onderzoek.

Religieus karakter

Ruim anderhalf miljoen pelgrims hebben intussen al hun – gratis - bezoek gereserveerd. Kardinaal Poletto onderstreept dat de expositie een religieus karakter heeft en distantieert zich van iedere commerciële uitbuiting ervan. Zo heeft de Kerk niets te maken met de speciale brillen, die te koop worden aangeboden en waarmee de afbeelding op het doek beter te zien zou zijn.

(Kerknet)

BRUSSEL (KerkNet) – De stichtster van de Focolarebeweging is het voorbije weekend wereldwijd herdacht. Chiara Lubich werd op 22 januari 1922 geboren en stichtte in 1943 de Focolarebeweging, die zich in 182 landen inzet voor de oecumene en interreligieuze dialoog. Zij overleed op 14 maart 2008.

In Vlaanderen werd zij zondag in Rotselaer herdacht. Maar ook in Moskou, Boekarest, Hongkong, Jeruzalem en elders in de wereld waren er herdenkingen en ontmoetingen. In Rome en Milaan waren er symposia met religieuze en politieke leiders. Joden, christenen en moslims hielden op de Sionberg een gemeenschappelijke herdenking. In februari vond in Trente, de geboorteplaats van Chiara Lubich, ook al een internationale conferentie plaats over het gedachtegoed van Chiara Lubich en de maatschappelijke impact daarvan.

(Kerknet)

BRUSSEL (KerkNet) – Deze week werd het boek ‘Dissident voor het leven. Levensverhaal van Aleksandr Ogorodnikov’ van de historicus, journalist en schrijver Koenraad De Wolf voorgesteld.

De Wolf leerde eerder het boek ‘De eeuw van de martelaren’ van Andrea Riccardi kennen, en kwam toen in de ban van het lijdensverhaal van zoveel christenen die in de twintigste eeuw vervolgd werden om hun geloof. De Tertio-journalist besloot op zijn beurt het verhaal te vertellen van een hedendaagse geloofsgetuige: Aleksandr Ogorodnikov.

Na zijn kennismaking met de Russische dissident raakte hij zo geboeid dat hij prompt het plan opvatte om naar Moskou te reizen, een biografie van Ogorodnikov te schrijven, die in het Engels, het Russisch en in nog enkele andere talen te laten vertalen, en daar ook nog een film aan te verbinden, die inmiddels bij Braambos werd uitgezonden.

De Wolf trok naar Moskou, bezocht Aleksanders vluchthuizen en ging met hem tevens naar het concentratiekamp Perm-36 waar hij verbleef. Bovendien ontdekte hij er enkele dossiers over Ogorodnikov waarvan die zelf het bestaan niet kende. Stilaan kreeg een boek vorm, tegen de achtergrond van de Sovjet-Unie van de jaren 1970 en 1980.

Het boek is ingedeeld in drie grote delen: het eerste loopt tot aan de opsluiting van Aleksandr in 1978, het tweede tot aan zijn vrijlating in 1987, het derde tot op vandaag. Daarbij verweeft de auteur voortdurend het levensverhaal van Aleksandr in het grote, politieke, geopolitieke en cultureel-religieuze verhaal van Rusland in de laatste decennia.

Volgens journalist Jan De Volder, collega van De Wolf bij het weekblad ‘Tertio’, gaat er door deze aanpak een wereld open, die velen als tijdgenoten hebben meegemaakt, maar waarvan de draagwijdte en de diepte ons destijds ontging:

“Doorheen het levensverhaal van Ogorodnikov beschrijft De Wolf treffend de onmenselijkheid van het Sovjet-systeem, dat in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog minstens even bloeddorstig was als het nazisme, en dat in de decennia na de Tweede Wereldoorlog, ondanks de destalinisatie en periodes van een zekere liberalisering, onverminderd doorging met het schaduwen, treiteren, achtervolgen, verbannen, opsluiten, voor gek verklaren, en desnoods vermoorden van al diegenen die verdacht werden van het oneens te zijn met het systeem. Tegelijkertijd brengt hij zo de moed en het geloof in beeld van de dissidenten, die opkwamen voor burgerlijke vrijheden en vooral geloofsvrijheid.”

De Volder looft in het bijzonder de passages over het bekeringsverhaal van Aleksandr, de beschrijving van de gevangenschap met een aaneenrijging van vernederingen, honger, koude en eenzame opsluiting, zijn pijnlijke scheiding onder druk van de inlichtingendiensten, maar evenzeer de beschrijving van zijn innerlijke kracht en de ervaring van de nabijheid van God. Tot op vandaag streeft Aleksandr Ogorodnikov er tevergeefs naar een christendemocratische partij uit te bouwen.

Dissident voor het leven. Levensverhaal van Aleksandr Ogorodnikov, door Koenraad De Wolf, Lannoo, Tielt, 2009, 320 blz. (isbn 978 90 2098 820 8).

(Kerknet)

AL 26 PRIESTERS VERMOORD IN RUSLAND

BRUSSEL (KerkNet/Orthodox News) – Volgens het Russische persagentschap ‘Interfax’ werden sinds 1990 in Rusland 26 priesters vermoord.

Deze maand werd aartspriester Alexander Filippov, een Russisch-orthodoxe priester uit de buurt van Moskou, met geweerschoten omgebracht nadat hij enkele jongeren op hun wangedrag aansprak. Op 19 november werd de Moskouse priester Daniel Sysoyev (foto), bekend wegens zijn kritiek op de islam en het Russische ultranationalisme, doodgeschoten.

Foto: AFP/GETTY

Orthodox woordvoerder Vladimir Legoida noemt de priestermoorden een weerspiegeling van de spirituele en morele situatie van het land. Volgens Roman Lunkin van de Russische Academie voor Wetenschappen noemen Russen zich weliswaar orthodox christen, maar weten velen niet welke verplichtingen dat meebrengt.

“Het communisme ontnam vele Russen hun geloof en beroofde hen daarmee van het respect voor priesters en kerken.”

Volgens ‘Interfax’ is het fenomeen niet beperkt tot orthodoxe geestelijken. In de Kaukasus werden al verschillende islamitische voorgangers omgebracht. Damir Khazrat Gizatullin, hoofd van de raad van moefti’s, schrijft het fenomeen toe aan het feit dat Russen ruim zeventig jaar vervreemd raakten van hun geestelijke wortels en godsdienst:

“Communisten bouwden gebouwen, maar zij lieten het na gemeenschappen te bouwen.”

(Kerknet)