ROME (KerkNet/IMedia/Kipa-Apic) – Alain Lorans, een woordvoerder van de Priesterbroederschap Sint-Pius X (FSSPX), bevestigt dat de fraterniteit principieel en mits enkele kleine wijzigingen instemt met de inhoud van de door Rome voorgestelde leerstellige preambule. Die beginselverklaring impliceert “het aanvaarden van leerstellige principes en interpretatiecriteria van de katholieke doctrine die noodzakelijk zijn om de trouw aan het kerkelijke leergezag te waarborgen”. Het is met andere woorden een noodzakelijke voorwaarde voor een volwaardige verzoening van de lefebvristen met Rome. Op 16 maart had Rome een eerste antwoord als onvoldoende beoordeeld en de priesterbroederschap een maand de tijd gegeven om haar “standpunt te verduidelijken”.

‘LICHTPUNTEN IN 2009 WAREN EERDER SCHAARS’

BRUSSEL (KerkNet) – De kerkelijke en/of religieuze lichtpunten in 2009 waren veeleer schaars. Ik noem er twee: de heiligverklaring van pater Damiaan en het enthousiasme van zowel de deelnemers als de opvanggezinnen tijdens de Taizé-bijeenkomst. Dat zegt Bert Claerhout, de nieuwe hoofdredacteur van KERK&Leven.

“De vieringen en manifestaties ter gelegenheid van de heiligverklaring van pater Damiaan waren, zowel in Rome als hier, hoogtepunten voor de Kerk van ons land. De berichtgeving legde duidelijk de band met de inspirerende kracht en de passie die Damiaan zijn hele leven heeft gedreven, met name zijn geloof. Ook bleek de figuur van Damiaan anno 2009 nog altijd velen aan te spreken. Door zijn heldhaftige inzet gaf hij de melaatsen, de verstotenen, opnieuw hoop en menselijke warmte. Zijn voorbeeld spoort ons aan de hopelozen van vandaag het zelfrespect te geven waarop iedereen recht heeft.”

“Een andere blijde en inspirerende ontmoeting was de Taizé-bijeenkomst rond nieuwjaar 2009. In heel wat gastgezinnen speelden zich ontroerende taferelen af. Er werden nieuwe vriendschappen gesmeed en velen kregen ook een ander beeld van de Kerk te zien: jonge en blije mensen die onbevreesd op weg gaan. Zulke internationale ontmoetingen leren ons, Vlamingen, telkens weer verder te kijken dan onze neus lang is.”

Minpunten

“Uiteraard waren er in 2009 ook minpunten. Er was de onhandige poging van Rome om de ‘antimodernisten’ van wijlen mgr. Marcel Lefebvre weer binnen te halen. Daarnaast bleek nog maar eens hoe de Kerk in het verleden – dit keer in Ierland – de ogen heeft gesloten voor seksueel misbruik door priesters. In ons land was er de priesterwijding van Matthieu Rottier. Een blijde gebeurtenis, ongetwijfeld, maar hij was wel de enige wijdeling in Vlaanderen. Het beeld van een Kerk-zonder-priesters komt benauwend dichterbij.”

Desinteresse

“In welke mate de secularisatie in ons land heeft doorgezet, blijkt overigens ook uit de desinteresse van de media voor kerkelijke en religieuze ontwikkelingen. De publicatie van de pauselijke encycliek ‘Caritas in Veritate’ illustreerde dat. Het is een fraaie tekst waarin de paus pleit voor een meer menswaardige economie. Andere passages uit de tekst zijn dan weer voor kritiek vatbaar. De Vlaamse pers had er geen oog voor, in positieve noch in negatieve zin. Je moest op het internet surfen of buitenlandse kranten lezen om je te informeren. Dat over de encycliek geen maatschappelijk debat meer wordt gevoerd, heeft deels te maken met de kwaliteit van onze media. Maar het wijst er ook op dat nog slechts weinigen van het morele waardeoordeel van de Kerk wakker liggen en dat de anderen het niet meer de moeite waard vinden met haar in dialoog te gaan. Uitgerekend de relevantie van Kerk en geloof voor de samenleving was een van de kernthema’s van het gedachtegoed van de Vlaamse dominicaan en theoloog Edward Schillebeeckx, die vlak voor Kerstmis overleed.”

“In het kader van die onverschilligheid past ook het gebrek aan belangstelling voor de voorbije Afrika-synode. Onze belangstelling voor de Kerk in Afrika is tot een kritisch minimum gedaald. Nochtans bouwen vele geloofsgemeenschappen er aan een vernieuwde kerk. Ze doen dat met een vitaliteit en een zelfvertrouwen dat we hen alleen maar kunnen benijden. Bovendien leven ze in harde en veeleisende omstandigheden. Waarom laten we hen aan hun lot over? Waar is de tijd van de edelmoedigheid van onze missionarissen?”

Uitkijken naar de opvolger van kardinaal Godfried Danneels

“Begin 2010 wordt het uitkijken naar de opvolger van kardinaal Godfried Danneels. Iedereen wist dat die benoeming er niet zou komen voor de heiligverklaring van pater Damiaan, maar algemeen werd wel verwacht dat de opvolger in januari aan de slag zou kunnen gaan. Hopelijk duurt de huidige situatie van onzekerheid en speculaties niet te lang meer. Er breekt hoe dan ook een nieuwe fase in de geschiedenis van onze Kerk aan. Laten we niet alles op de schouders van één ambtsdrager leggen, maar laten we als kerkgemeenschap ook nagaan wat we zelf beter kunnen doen.”

(Kerknet)

ROME HERVAT GESPREKKEN MET PRIESTERBROEDERSCHAP PIUS X

BRUSSEL (KerkNet) – In Rome zijn vandaag de eerste officiële theologische gesprekken gestart tussen delegaties van het traditionalistische Priesterbroederschap Pius X en het Vaticaan.

Volgelingen van de schismatieke aartsbisschop Lefebvre werden in 1988 geëxcommuniceerd, nadat de Franse aartsbisschop zonder toestemming van Rome overging tot de wijding van vier bisschoppen. Paus Joannes-Paulus II publiceerde op 2 juli 1988 (na de excommunicatie) de apostolische brief ‘Ecclesia Dei’ en stelde kort daarna tevens een commissie in met dezelfde naam, om de breuk met de traditionalisten op te heffen. Ook paus Benedictus XVI maakte van de opheffing van het schisma een prioriteit. Ook hij ondervond al snel dat de kwestie bijzonder delicaat is.

Vaticanum II

Belangrijker nog dan het negationisme van de tradionalistische bisschop Richard Williamson, is de weerstand van traditionalisten tegen besluiten van het Tweede Vaticaanse Concilie, in het bijzonder liturgie in de volkstaal en de oecumenische toenadering met andere christelijke Kerken.

In 2007 creëerde paus Benedictus XVI een opening in de dialoog dankzij een Motu proprio over een veralgemeend gebruik van de Latijnse ritus. Op 10 maart 2009 kondigde hij in een brief de opheffing van de excommunicatie van de traditionalistische bisschoppen aan.

Leerstellig gesprek

Volgens pater Federico Lombardi, perswoordvoerder van het Vaticaan, spitsen de gesprekken van vandaag zich toe op leerstellige vragen. De dialoog heeft dan ook niet toevallig plaats in het hoofdkwartier van de Congregatie voor de Geloofsleer in Rome. Wegens het delicate karakter wordt over de inhoud niets bekendgemaakt “totdat de doctrinele vragen zijn opgelost.” Tegelijk beklemtoont pater Lombardi dat het Priesterbroederschap Pius X momenteel geen enkele kerkjuridische status heeft. Priesters van Pius X kunnen al evenmin voorgaan in katholieke kerken.

Mgr. Bernard Fellay, hoofd van het schismatieke priesterbroederschap, hoopt dat Pius X de status krijgt van persoonlijke prelatuur van de paus, naar het voorbeeld van Opus Dei. Maar in een gesprek met het traditionalistische tijdschrift ‘Tradition’ voegt hij eraan toe dat hij niet gelooft dat het schisma met Rome al op korte tijd wordt opgelost Hij herhaalt tevens zijn bezwaren tegen de besluiten van Vaticanum II. Paus Benedictus XVI schreef in zijn brief van maart 2009 dat de aanvaarding daarvan de basis vormt voor elk mogelijk compromis.

(Kerknet)

‘Streven naar eenheid en verzoening is een prioriteit in het pauselijke beleid’

VATICAAN (KerkNet) – In een brief aan alle bisschoppen wereldwijd, die eigenlijk pas vanmiddag om 12 uur zou worden openbaar gemaakt, maar gisterenmiddag al integraal op talloze websites te lezen stond, verdedigt de paus zijn beslissing om de excommunicatie van de vier bisschoppen van de integristische Priesterbroederschap St.-Pius X op te heffen.

Mee door de ongelukkige samenloop met de affaire Williamson, een van de vier betrokken bisschoppen die meende het bestaan van de gaskamers te moeten ontkennen en de Shoah te minimaliseren, kregen paus en curie een wereldwijde storm van kritiek over zich heen. De paus erkent in zijn brief ruiterlijk dat ook het Vaticaan zelf in deze fouten heeft gemaakt, maar blijft erbij dat hij met zijn beslissing een noodzakelijke stap heeft gezet op weg naar verzoening met de Priesterbroederschap Pius X en op z’n minst geprobeerd heeft te verhinderen dat de priestersociëteit zou gaan radicaliseren. Streven naar eenheid en verzoening binnen de Kerk is volgens hem nu eenmaal een absolute prioriteit voord de opvolger van Petrus.

Radicalisering voorkomen

In zijn brief onderstreept paus Benedictus XVI dat de hoofdreden voor de opheffing van de excommunicatie van vier bisschoppen was het voorkomen van een verdere radicalisering van Pius X. Hij geeft toe dat daarbij vraagtekens kunnen en mogen worden geplaatst.

“Was het wel nodig? Was dit nu echt een prioriteit? Zijn er dan geen belangrijkere zaken in de Kerk? Er zijn inderdaad allicht belangrijker en dringender kwesties in de Kerk (…) Maar dat ontslaat mij niet van de plicht alles eraan te doen om de eenheid in de Kerk te bewaren. Die eenheid is de hoogste en meest fundamentele prioriteit van de Kerk en van de opvolgers van Petrus in deze tijd”.

De paus verwijst onder meer naar een tekst in het Lucasevangelie waarin Jezus Petrus beveelt zijn broeders te sterken in het geloof. “Was het dan echt verkeerd om ook hier de broeders tegemoet te komen?” vraagt de paus zich luidop af.

“Moet ook de burgerlijke samenleving niet proberen radicaliseringen te voorkomen en de aanhangers ervan – zoveel als mogelijk – proberen te reïntegreren in de grotere verbanden van het maatschappelijke leven, om zo versplintering en alle kwalijke gevolgen daarvan te vermijden? Het kan toch niet compleet verkeerd zijn zich daadwerkelijk in te spannen om verharding en bekrompenheid te beperken en om op die manier ruimte te geven aan het positieve en aan datgene wat teruggewonnen kan worden?”

Openheid

De paus beroept zich in zijn brief op zijn persoonlijke ervaring met geradicaliseerde geestelijken die (opnieuw) ruimte kregen. In dat verband verwijst hij onder meer naar de mogelijkheid die in 1988 door Rome geboden werd om traditionalisten in de rooms-katholieke Kerk opnieuw een plaats te geven. De toenmalige paus Joannes Paulus II probeerde zo te voorkomen dat traditionalisten trouw bleven aan de geëxcommuniceerde aartsbisschop Marcel Lefebvre en nog verder van Rome zouden afdrijven.

“Ikzelf heb met eigen ogen gezien dat na 1988 en dankzij de terugkeer van gemeenschappen die voordien van Rome waren afgescheiden, hun interne klimaat was veranderd; dat dankzij hun terugkeer in de grote en brede kerkgemeenschap eerdere eenzijdige posities bleken te zijn overstegen en dat verharde standpunten zodanig waren verzacht dat daardoor positieve krachten voor het geheel waren ontstaan.”

Waarop de paus zich afvraagt of de katholieke Kerk het zich echt wel kan permitteren om onverschillig te blijven tegenover een “gemeenschap met 491 priesters, 215 seminaristen, 6 seminaries, 88 scholen, 2 universitaire instituten, 117 broeders en 164 zusters. Moeten we die dan zomaar van de Kerk laten wegdrijven?”

Hij geeft toe dat leden van Pius X al vaker wanklanken hebben laten horen,

“maar de waarheid gebiedt me eraan toe te voegen dat ik ook een hele reeks getuigenissen heb ontvangen die ontroeren door hun dankbaarheid en waarin een opening vanuit de harten zelf zichtbaar werd. Moet de grote Kerk zich dan niet even groothartig opstellen, bewust als zij zich is van het grote gewicht dat zij nu eenmaal bezit en van de belofte die haar is gedaan?”

Pijnlijke kritiek

Paus Benedictus XVI betreurt in zijn brief dat opheffing van de excommunicatie, in combinatie met de affaire-Williamson, hem zoveel en zo harde kritiek – ook van binnen de eigen kerkelijke rangen – heeft opgeleverd. Hij constateert met pijn in het hart de reacties,

“vooral dan die van katholieken, die in de grond toch beter hadden moeten weten, die meenden mij te moeten aanvallen met een vijandigheid die elk moment kon losbarsten”.

Al in de eerste paragraaf van zijn brief legt de paus uit dat de vaststelling dat “bepaalde groeperingen de paus er in alle openheid van beschuldigden terug te willen naar de tijd van vóór het Concilie” en de “vloed van protesten, waarvan de bitterheid wonden laat vermoeden die al veel vroeger dan vandaag zijn geslagen”, hem ertoe hebben genoopt zijn beslissing in een brief toe te lichten.

De paus betreurt ook nadrukkelijk dat door de samenloop met de affaire Williamson - “een even ongelukkig als niet te voorzien incident” - de goede band met de Joodse gemeenschap ernstige schade opliep. Hij verwerpt met klem het idee dat er in de Kerk plaats zou kunnen zijn voor antisemitisme en bedankt nadrukkelijk de “Joodse vrienden die meegeholpen hebben het misverstand snel uit de weg te ruimen en de sfeer van vriendschap en vertrouwen te herstellen”.

Uit de hele affaire Williamson heeft de paus naar eigen zeggen alvast deze les geleerd:

“Er is me verteld dat als we aandachtiger de informatie hadden opgevolgd die via internet beschikbaar was, wij ons veel sneller rekenschap zouden hebben gegeven van de ernst van het probleem. Ik heb daarvan alvast geleerd dat we bij de Heilige Stoel veel meer aandacht zullen moeten besteden aan deze bron van informatie.”

(Kerknet)

Naar de integrale Franstalige versie van de brief van de paus

Naar de integrale Engelstalige versie van de brief van de paus

‘MAATREGEL VAN DE PAUS OPENT DE DEUR VOOR EEN GESPREK’

BRUSSEL (KerkNet/CWN) – Wereldwijd was de voorbije dagen veel aandacht voor de opheffing van de excommunicatie van de vier traditionalistische bisschoppen, indertijd gewijd door de schismatieke bisschop Marcel Lefebvre. Nochtans bestaan nog steeds vele misverstanden en is er nood aan verduidelijking, schrijft Philip Lawler van het katholieke nieuwsagentschap Catholic World News.

“Allereerst is het niet zo dat de traditionalistische bisschop mgr. Williamson (die meermaals beweerde dat de gaskamers van de nazi’s een fabeltje zijn en er ‘hooguit’ 20 à 30.000 Joden WO II niet hebben overleefd n.v.d.r.) nu ineens een reguliere katholieke bisschop is. Bovendien legde Bernard Fellay, overste van de Pius X Broederschap, hem het verbod op om nog langer publieke standpunten over politieke of historische kwesties in te nemen. De paus onderschrijft al evenmin zijn visie, en het is duidelijk dat hij zulke uitspraken van geen enkele katholieke bisschop kan dulden.”

Wat betekent het besluit van de paus? Philip Lawler:

“Benedictus XVI zet een belangrijke stap voorwaarts om een einde te maken aan de breuk, die meer dan twintig jaar geleden ontstond. Bovendien wordt de weg vrijgemaakt voor een debat over een van de belangrijkste theologische kwesties, die niet enkel katholieke traditionalisten betreft.”

De huidige paus leidde indertijd als voorzitter van de Congregatie voor de Geloofsleer zelf de onderhandelingen met volgelingen van Lefebvre.

“Hij bereikte een akkoord met Lefebvre, maar de traditionalistische bisschop herzag kort daarna zijn visie. Door de opheffing van de sanctie tracht de paus de wonden te helen, maar theologische meningsverschillen die al in 1988 bestonden zijn niet opgelost. Met de opheffing van de excommunicatie maakt de paus de weg vrij voor een open theologische dialoog, als een debat onder gelijken.”

CWN besluit dat de ontwikkelingen door sommige vrijdenkende theologen met wantrouwen gevolgd worden.

“Maar in tegenstelling tot de traditionalisten, werden vrijdenkende theologen nooit geëxcommuniceerd. Het Vaticaan verwierp wel hun standpunten en de Congregatie voor de Geloofsleer spoorde hen aan hun standpunt te herzien. De deur bleef altijd open en het debat wordt voortgezet.”

Volgens CWN bevinden de traditionalistische bisschoppen zich nu in eenzelfde situatie.

(Kerknet)