KERK & LEVEN BLIKT MET KARDINAAL DANNEELS TERUG OP INDRUKWEKKENDE CARRIÈRE

‘Ik kan niet begrijpen dat mensen kunnen weerstaan aan de charme van het evangelie”

BRUSSEL (KerkNet/KERK & leven) – “Als kardinaal Danneels ons voor één bedreiging behoedde, dan is het wel de onzalige polarisatie die de Kerk in Nederland te beurt viel. De eenheid bewaren was nochtans ook bij ons niet vanzelfsprekend." Dat zegt kerkhistoricus Mathijs Lambrigts in de uitvoerige terugblik van ‘KERK & leven’ naar aanleiding van het nakende afscheid van de aartsbisschop van Mechelen en Brussel.

Het weekblad bestempelt het pausbezoek van 1985 en de heiligverklaring van pater Damiaan als belangrijkste hoogtepunten uit de indrukwekkende carrière van kardinaal Danneels. Ondanks zijn grote verdiensten kon ook de aartsbisschop de diepe roepingen- en geloofscrisis, die ook andere West-Europese landen tekent, geen halt toeroepen.
Kardinaal Danneels zegt in een uitvoerig gesprek dat hij zich steeds angstvallig buiten de partijpolitiek hield, maar de Kerk is uiteraard wel begaan met het welzijn van de samenleving.

“De impact op de samenleving hangt niet altijd af van het aantal decibels dat je ontwikkelt, maar van je overtuigingskracht en geloofwaardigheid.”

De kardinaal zegt bezorgd te zijn over de toenemende religieuze onverschilligheid:

“Ik kan niet begrijpen dat mensen kunnen weerstaan aan de charme van het evangelie.”

Zijn opvolger geeft hij de raad gebruik te maken van zijn talenten:

“Ik was ook kardinaal Suenens niet, en zeker niet kardinaal Van Roey. Je moet de charismen tot uitdrukking brengen die je hebt.”

(Kerknet)

Naar KERK & leven

‘HOE KUNNEN WE PATER DAMIAAN NAVOLGEN?’

Kardinaal Danneels in de dankviering voor de heiligverklaring van pater Damiaan in Koekelberg

BRUSSEL (KerkNet) – Om 15 uur ging in de nationale Heilig-Hartbasiliek van Koekelberg een grootste dankviering voor de heiligverklaring van pater Damiaan van start. De plechtigheid werd rechtstreeks uitgezonden op Eén. In zijn homilie formuleerde kardinaal Godfried Danneels een aanzet van een antwoord op de vraag hoe we St.-Damiaan vandaag kunnen navolgen.

De Belgische bisschoppen

Bron: KerkNet

“Pater Damiaan is heilig verklaard. Wat hij altijd geweest is, heeft de Kerk nu plechtig verklaard en ze heeft hem als navolgenswaardig voorbeeld aan de hele wereld voorgesteld”, sprak de kardinaal.

“Hij die al als een held stond ingeschreven in het boek van de heldhaftige mensen, staat nu ook in het boek van al Gods lieve heiligen. God zij dank gezegd voor onze nieuwe heilige, want het zijn niet de mensen die een heilige maken: het is Gods werk. Het is genade. Zoals elke dauwdruppel het uitspansel weerspiegelt op zijn eigen wijze, zo doet ook elke heilige: hij toont een facet van Gods oneindige volmaaktheid. Kijken naar de heiligen is lezen in het prentenboek van Gods eigen kwaliteiten. We kijken dwars door de heiligen heen om God te zien. En om Hem na te volgen.”

Prinses Astrid, bij aankomst in de basiliek

Bron: Kerknet

Hoe we St.-Damiaan kunnen proberen na te volgen vatte de kardinaal als volgt samen.

“Door ‘ja’ te zeggen op vragen die je nooit had verwacht, door erbij te blijven en niet weg te lopen, te geloven en et werken, nooit te zeggen: ‘Er is toch niets meer aan te doen’ en door niet te zwijgen over waar je het allemaal haalt, God niet dood te zwijgen… Dàt is Damiaan navolgen. En daarom werd hij heilig verklaard. En ook om tot hem te bidden en om dat te kunnen. Want hij is niet alleen een held om naar op te zien, maar ook een heilige tot wie we kunnen bidden.”

(Kerknet)

VATICAAN EERT OECUMENEPIONIER KARDINAAL WILLEBRANDS

HILVERSUM (KerkNet/KatholiekNederland) – Na het internationale colloquium van begin september in Nederland, eert nu ook het Vaticaan de Nederlandse kardinaal en oecumenepionier Johannes Willebrands (1909-2006).

Op 19 november vindt in Rome een colloquium plaats over de betekenis en het werk van de Nederlandse rooms-katholieke kerkleider. Het wetenschappelijke congres is een initiatief van de Pauselijke Raad voor de Eenheid van de Christenen, de Gregoriaanse Universiteit en het onderzoekscentrum Centro Pro Unione.

Opvallendste spreker is de anglicaanse aartsbisschop van Canterbury, dr. Rowan Williams. Op het colloquium is er onder meer aandacht voor de bijdrage van kardinaal Willebrands in de oecumenische en interreligieuze contacten van de katholieke Kerk, onder meer de relaties met de orthodoxe Kerken en het jodendom.

(Kerknet)

KARDINAAL KASPER HOOPT OP OECUMENISCH CONCILIE

BRUSSEL (KerkNet/RadVat/Kathpress) – Kardinaal Kasper, voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Eenheid van de Christenen, sprak tijdens een lezing over ‘De Kerk van morgen’ de hoop uit dat weldra een oecumenisch concilie plaatheeft, dat Kerken uit Oost en West samenbrengt. “Maar het valt niet uit de hemel. Dit moet ernstig voorbereid worden. Anders dreigt een fiasco.” Dat vereist volgens de Duitse kardinaal een geduldige voorbereiding, maar tevens zorgvuldige formuleringen en taalgebruik.

“Oecumene is geen vorm van diplomatie en al evenmin een techniek. Het is een kunst, in het bijzonder de kunst om het wantrouwen te overwinnen, vertrouwen op te bouwen, vrienden te maken en vriendschappen te scheppen. Slechts een oecumenisch concilie in de oorspronkelijke betekenis kan tot een volledig herstel van de koinonia/communio besluiten. Voor het zo ver is moeten nog vele gesprekken plaatsvinden.”

De curiekardinaal waarschuwt voor een naïeve oecumene. Tegelijk voelt hij zich gesterkt door het feit dat al in de apostelgeschiedenis en de brieven van Paulus sprake was over ketterijen en verdeeldheid. “Desondanks bestond ruim duizend jaar lang eenheid.”

(Kerknet)

‘MORAAL MOET ZAKENLEVEN ORIENTEREN’

BRUSSEL (KerkNet/Washington Post/AP) – Kardinaal Francis George, aartsbisschop van Chicago en voorzitter van de Amerikaanse bisschoppen, roept op tot meer ethiek in het zakenleven.

“Het streven naar snelle winst heeft de zelfregulatie van de financiële markt ondermijnd. Een economie die efficiëntie verkiest boven moraal, dreigt uiteindelijk onefficiënt en immoreel te worden.”

De kardinaal wees tijdens een druk bijgewoonde toespraak op het ontstaan van een nieuwe, geglobaliseerde economie. Hij pleit ervoor dat die zou bijdragen tot meer ontwikkeling in de arme landen, terwijl het onze plicht blijft arme mensen hier bij te staan.

“Wie een beter leven wil voor mensen, moet zowel de economische als de ethische regels kennen.”

(Kerknet)

BRUSSEL (KerkNet/CBCI/RadVat) ­ De Franse curiekardinaal, Jean-Louis Tauran (foto), reist op 12 en 13 juni naar India. Radio Vaticaan bestempelde het bezoek donderdagavond als historisch, omdat het de eerste keer is dat zo’n delegatie met hooggeplaatsten van het Vaticaan hindoeleiders ontmoet. De achtkoppige delegatie ontmoet in Mumbai (Bombay) twaalf hindoeleiders onder leiding van Shankaracharya Sri Jayendra Saraswati Swami, een van de vier belangrijke Indiase hindoeleiders.

De ontmoeting heeft plaats op initiatief van kardinaal Oswald Garcias, aartsbisschop van Bombay. Kardinaal Garcias spreekt de hoop uit dat de ontmoeting bijdraagt tot een verbetering van de relaties tussen christenen en hindoes. Die relaties stonden de voorbije maanden sterk onder druk door het aanhoudende geweld van radicale hindoegroepen tegen de christelijke minderheid in Orissa. Gedurende de vier maanden van geweld in de Indiase deelstaat kwamen 90 christenen om het leven, meer dan 50.000 christenen werden op de vlucht gejaagd.

(Kerknet)

BRUSSEL (KerkNet) – Slechts enkele dagen voor het pausbezoek aan Israël pleit kardinaal Waleter Kasper voor een tweestatenoplossing voor het Heilige Land.

De oproep van de Vaticaanse curiekardinaal, tevens verantwoordelijk voor de dialoog met het jodendom, is delicaat omdat het huidige politieke klimaat in Israël een Palestijnse staat ongunstig gezind is.

Met groeiende belangstelling wordt uitgekeken naar de ‘diplomatieke wandeling in een mijnenveld’ die de paus te wachten staat. Feit is dat de Vaticaanse diplomatie, en het patriarchaat van Jeruzalem in het bijzonder, gewonnen zijn voor een twee statenoplossing, met speciale status en internationale garanties voor de heilige plaatsen van de drie monotheïstische godsdiensten zodat de toegang tot die heilige plaatsen verzekerd blijft.

(Kerknet)

CHRISTENEN IN HET HEILIGE LAND HEBBEN DE STEUN VAN DE WERELDKERK NODIG

ROME (KerkNet/VIS/CWN) – Kardinaal Leonardo Sandri, prefect van de Congregatie voor de Oosterse Kerken, spoort in een brief bisschoppen wereldwijd, aan tot extra inspanningen voor de bevolking van het Heilige Land, “die zozeer naar vrede en rust verlangt.”

Tijdens de Goede Vrijdagvieringen worden traditioneel omhalingen gehouden voor projecten in het Heilige Land. Dit jaar heeft de omhaling een speciale betekenis omdat de paus in mei de regio bezoekt.

“Christenen in de regio hebben de steun van de wereldkerk nodig, te meer ook omdat de bevolking onder voortdurende druk staat om weg te trekken.”

Kardinaal Sandri roept christenen op naar het Heilig Land op bedevaart te gaan en zo hun solidariteit met de plaatselijke bevolking uit te drukken. De opbrengst van de omhaling is onder meer bestemd voor de opleiding van priesters en seminaristen en het onderhoud en de restauratie van het christelijke patrimonium in Jeruzalem, Bethanië, Bethlehem, Haifa, Magdala, Nazareth en Nablus.

(Kerknet)

Op de vooravond van Aswoensdag publiceert kardinaal Danneels zijn vastenboodschap.

Kardinaal Godfried Danneels.

Bron: Luc Hilderson

"Het is opnieuw vastentijd, de veertigdaagse voorbereiding op Pasen, de jaarlijkse training die de Kerk doormaakt om het paasmysterie van haar Heer te vieren. Het is echter opvallend hoe in onze tijd het fysieke vasten bijna totaal op de achtergrond is geraakt. Wie vast er nog in de letterlijke zin van het woord?

Zeker de veertigdagentijd is meer dan zich lichamelijk onthouden. Het is ook bidden en aan de armen geven. Het vasten zelf is bijna helemaal verdwenen. Of liever, het is verhuisd naar de sector 'fitness' en 'wellness'. We vasten om ons lichaam gezonder of mooier te maken. Daar is op zich niets verkeerds mee. Maar vasten is meer dan ‘zorgen voor de lijn’.

Zelfs al helemaal in het begin van de Bijbel – in het verhaal over het paradijs – zegt God: ‘Van die boom zul je niet eten.’ God vraagt onthouding en zelfbeheersing. Dat moet dan toch om meer gaan dan om een gezondheidskuur. De pas geschapen Adam had geen probleem van overgewicht! Of misschien toch wel: hij had nood aan een geestelijke gezondheidskuur. Er bestaat immers ook een 'fitness' en 'wellness' van de ziel.

Vasten is een tijd van zelfbeheersing, een jaarlijks weerkerende zachte dressuurtijd om wat ons steeds weer doet terugplooien op ons 'ik', kwijt te geraken. Vasten maakt weer ruimte om meer gedecentreerd te leven: meer gericht naar God en naar de anderen. Wie vast, wordt ‘lichter’ in alle betekenissen van dat woord: het goede wordt gemakkelijker om te doen en het kwade verliest zijn charme. Het maakt de geest helder: we zien meer, we horen beter en we voelen scherper. Een volle maag maakt slaperig.

Vasten maakt dat we meer en beter God horen spreken, dat de woorden van de Schrift ons frisser lijken en helderder voor de geest staan. We gaan dieper beseffen dat ze voor ons – voor mij persoonlijk – bedoeld zijn. We worden soepeler om te doen wat God van ons wil. Vasten brengt eenheid tussen onze vermogens en structuur: we begrijpen beter, onze wil voelt zich sterker aangetrokken om ‘het goede te doen en het kwade te mijden’. We worden vrijer. De knellende banden van bezitsdrang, genieten en heersen worden losser. Vasten doet ons altijd een beetje sterven aan onszelf, maar brengt ook een soort verrijzenisvreugde.

Vasten doet ons niet alleen beter kijken naar God, maar ook naar onze broeders en zusters in nood. Dat is precies de reden waarom ook in de vastentijd de jaarlijkse campagne van Broederlijk Delen georganiseerd wordt. We groeien dus ook dichter naar elkaar toe, vooral naar armen en noodlijdenden. Het is daarenboven een strikte plicht van rechtvaardigheid: ‘Wat we niet kunnen gebruiken, hoort ons niet toe’, zei Ambrosius al in de vierde eeuw. Al wat ongebruikt in onze kasten hangt, is niet van ons. De goederen van de wereld zijn de eigendom van alle mensen. Ze zijn ons maar geleend voor zover we die nodig hebben. Het overtollige is niet van ons.

Jezus zei: ‘Als je vast, laat het dan niet aan de anderen merken.’ Dat blijft natuurlijk ook nu van kracht. Maar laat ons beginnen met te vasten. Dat de anderen het niet merken, is maar een tweede zorg.

Zalige veertigdagentijd!"

(Persdienst Aartsbisdom Mechelen-Brussel)

God geeft ons een nieuwe bisschop. God geeft hem. En onze eerste blik gaat vandaag naar Hem, nog voor we het over de wijdeling hebben of over de vreugde van de Antwerpse kerkgemeenschap. God zij het eerst geloofd en gedankt voor dit kostbaar geschenk. Want Hij houdt zo van zijn Kerk, dat Hij haar steeds weer nieuwe herders geeft. Hij laat zijn kinderen niet eenzaam achter. ‘Ik laat jullie niet als wezen achter’ (Jo 14,18) had Jezus al gezegd voor Hij afscheid nam. God sprak door de mond van zijn profeet, Jeremia: ‘Ik zal jullie herders geven naar mijn hart’ (Jer 3,15). Geloofd en gedankt zij God: de Vader, de Zoon en zijn heilige Geest om deze nieuwe herder.

Want herders hebben we nodig. Altijd, maar bijzonder in deze beroerde tijden. Om vele redenen. Vandaag vooral om deze ene: omwille van de hoop. Die mag ons niet ontvallen. Herders – vooral nu – zijn de behoeders van de hoop, de bewaarders van het vertrouwen in de gemeenschappen. Hun hoop berust niet enkel op menselijke gronden zoals een zonnig karakter of een onverwoestbaar goed humeur. De hoop van de herders steunt op God en op zijn beloften. En God is trouw: Hij is de ankerplaats in tijden van stormweer en het stuurvaste roer bij hoge zee. Is er voor de Kerk op onze dagen wel iets dat we meer nodig hebben dan de hoop? Zeker, geloof mag ons evenmin ontbreken: we moeten immers kunnen verder kijken dan de onmiddellijke voorgrond en zien wat voorbij de horizon ligt: namelijk Gods onzichtbare wereld. Het geloof is naar het woord van de Hebreeënbrief immers: ‘Het overtuigende bewijs van de dingen die we niet zien’ (He 11,1). We kunnen het geloof niet missen in deze tijden van bijziendheid en van al te veel voorgrondproblematieken. De liefde hebben we ook nodig. Wat baat het immers klaar te zien door de blik van het geloof, maar met een hart dat te koud is om de wereld en de Kerk te verwarmen in de wintertijd. Geloof en liefde? Jawel. En beide. Maar er is bovenal hoop nodig: anders valt de boog slap en komt het hart van onze Kerk in last. Er is dan geen toekomst meer. De bisschop wordt door God aangesteld als de drager van die goddelijke hoop. Zeker, er zijn naast hem vele broeders en zusters die deze hoop meedragen. Er zijn nog vele plaatsen op het grasveld van de Kerk die groen zijn en waar groei is. Maar de bisschop is de boom in de tuin die telkens weer bladeren schiet als de winter voorbij is. Na de vorst is hij het die op de hoorn blaast om de lente aan te kondigen en om zijn kudde te leiden naar de weide.

Die hoop put hij eerst en vooral uit de bron van de Schriften. Straks wordt het evangelieboek boven zijn hoofd gehouden. Hij wordt onder de huif geplaatst van Gods eigen Woord, zoals Noach onder de regenboog. Ja, er is altijd hoop. Ook na de ergste watervloed. De bisschop is de eerste aan wie het Woord Gods wordt toevertrouwd. Hij moet het spreken: het is eten en drinken voor de kudde. Want er is honger naar Gods Woord bij de mensen van deze tijd. Het Jaar van het Woord Gods, dat de bisschoppen hebben georganiseerd, heeft getoond hoe velen er naar snakken. Nooit is een pastorale brochure in zulke hoeveelheden verspreid, nooit heeft er een tekst zo makkelijk zijn weg gevonden naar de gemeenschappen en nooit is hij zo intens gelezen en besproken geworden. Ja, de kudde hunkerde naar dat weiland. Neem dus uw herderstaf, gij nieuwe bisschop, en geef Gods woord aan uw mensen, puur, onvermengd en overvloedig. Draag het uit tot in de verste hoeken van uw bisdom en tot bij de kleinste gemeenschappen. Ga overal, blijmoedig en sterk en spreek Gods woord opportune importune – te pas en te onpas. Voed uw kudde met de bijbel.

Maar er is nog meer. Er is nog een ander brood te breken: dat van de eucharistie: het sacrament van Jezus’ aanwezigheid en van zijn zelfgave op het kruis. Het geneesmiddel van de hoop, die reikt tot in de onsterfelijkheid. Een bisdom bloeit maar als het een eucharistisch bisdom is en de kudde floreert maar als ze dat manna uit de hemel raapt. Zijn we niet al te gewoon geworden aan de eucharistie? Beseffen we echt welke schat ze is? Ze gaat boven alle andere wijzen van verkondiging uit. Want al brengt elke verkondiging van het woord ook God onder ons aanwezig, de eucharistie gaat er ver boven uit: Ze is geen voorbijgaand woord zoals in een woorddienst: ze is het permanente woord van spijs en drank, de aanwezigheid van God die duurt en aanbiddenswaardig is. God raakt hier niet alleen het hart, Hij daalt er in af en blijft er. Beseffen we wat het betekent : ‘Dit is mijn Lichaam – Dit is mijn Bloed’ . Meer nog: ‘Mijn Lichaam gebroken en mijn Bloed vergoten ? Nooit heeft Jezus zo gesproken als op zijn laatste Avondmaal voor Hij van ons wegging. Nergens put de Kerk meer hoop dan uit de eucharistie. Hoezeer hebben de martelaren verlangd naar dit Brood, voor ze hun levensoffer in hun eigen lichaam zouden voltrekken? Hoe hebben vervolgde christenen verlangd om deze spijs te ontvangen voor ze geëxecuteerd werden? Het was hun viaticum – spijs voor de reis. Daaruit putten ze al hun hoop. Uit de eucharistie. Want niets geeft meer vertrouwen dan de aanwezigheid van een vriend in bange dagen en uit zijn voorbeeld en offerkracht. En als die vriend dan nog God is! Ook dit wordt aan u toevertrouwd, gij nieuwe bisschop. Werk samen met uw collega’s aan een eucharistische Kerk: gelovig, eerbiedig en offerbereid. Een Kerk die doet wat ze viert.

U wordt ook de taak toevertrouwend van leiding en bestuur. Die opdracht wordt er met de dag niet gemakkelijker op: priesterschaarste, veroudering, schaalvergroting, rationalisatie en reorganisatie, afslanking. Het gonst ons om de oren. En het kan ons ook bang te moede worden, zeker ons, bisschoppen. Soms kan de schrik ons om het hart slaan als we naar de toekomst kijken: we zijn steeds met minder. Maar er is een dag geweest dat er nog veel minder waren om christen te zijn: één enkele slechts – met een paar gezellen onder zijn kruis -. Eén. Zijn blik in de toekomst was een en al duister. Hij moest zelfs naar psalm 22 grijpen om te zeggen wat Hij voelde: ‘Mijn God mijn God, waarom hebt u mij alleen gelaten?’. Maar op dat eigenste moment werd ook de hoop geboren: hij stierf en al stervende was hij aan het verrijzen. Zo zag Johannes het als hij in zijn evangelie naar Jezus’ kruis keek.

Dierbare nieuwe bisschop, ik vertrouw u vooral deze taak toe: ‘het dienstwerk van de bemoediging’. Dit was trouwens de titel van de allereerste pastorale brief die ik schreef, toen ik - net zoals u – pas bisschop van Antwerpen was geworden. Nu meer dan dertig jaar geleden.

En daarenboven, u hebt net zoals Jezus op zijn kruis Maria aan uw zijde. Ze staat bij u en ze zal u nooit verlaten. Al eeuwen troont ze hier in uw eigen mooie kathedraal: Onze Lieve Vrouw van Antwerpen. Ze kreeg daarenboven zopas een heel nieuw feestkleed om u waardig te kunnen ontvangen. En wij bisschoppen staan naast u zoals de apostel Johannes toen. En er zijn nog ontelbare kleine Johannessen – priesters en leken – in uw bisdom om de ‘vreugde volkomen te maken’ en u te steunen. Trouwens jij zelf bent ook een Johannes. Bij uw doopsel hebben uw ouders u die naam gegeven. Ik hoop dat het de apostel was die ze bedoelden. Maar als het de Doper was: ook goed. Dan ben je meteen nederig er bij en is uw vreugde compleet. ‘Ik moet kleiner worden,’ zei de Doper, ‘en Hij groter. Dat is mijn vreugde en ze is volkomen’. (Jo 3,30).

Kardinaal Danneels tijdens de homilie

Bron: KerkNet

Hoeders van de hoop