BRUSSEL (KerkNet/Kathpress) – Het derde deel van de Jezus-biografie van paus Benedictus XVI, waarin de kindertijd van Jezus centraal staat, zal pas in 2013 verschijnen. Pater Federico Lombardi, het hoofd van de persdienst van het Vaticaan, vertelde het Amerikaanse tijdschrift ‘National Catholic Register’ dat de paus de tekst van zijn boek niet voor de zomer kan voltooien. Daarna moet het boek nog in verschillende talen worden vertaald. Lombardi acht het daarom vrijwel uitgesloten dat het boek nog zoals gepland in oktober kan verschijnen.

BRUSSEL (KerkNet) – Paus Benedictus XVI, de 265ste bisschop van Rome, is vandaag maandag 16 april, 85 geworden. Daarmee is hij een van de oudste pausen uit de geschiedenis van de rooms-katholieke Kerk. Hij werd op 16 april 1927 als Joseph Ratzinger geboren in het Duitse stadje Marktl am Inn (Beieren). In 1939 vatte hij zijn humaniorastudies aan in Traunstein, een stadje vlakbij de Oostenrijkse grens. In 1943, op 16-jarige leeftijd, werd hij ingezet bij het luchtafweergeschut. Hij verhuisde in september 1944 naar de infanterie, maar werd uiteindelijk vrijgesteld van militaire dienst omdat hij ziek werd. Hij keerde terug naar Traunstein, ook al liep hij het risico terechtgesteld te worden wegens desertie. Daar werd hij in 1945 door de Amerikanen krijgsgevangen gemaakt. 

BRUSSEL (KerkNet/L’Espresso) – De Vaticaanwatcher Sandro Magister beweert in het Italiaanse weekblad ‘L’Espresso’ dat de Pauselijke Raad Rechtvaardigheid en Vrede het recente document van het Vaticaan over de financiële crisis publiceerde zonder dit vooraf aan het Staatssecretariaat van het Vaticaan voor te leggen. “Erger nog is het feit dat het document strijdig is met de pauselijke encycliek Caritas in Veritate.” Volgens Magister pleit de paus in Caritas in Veritate voor een sturing van een globalisering, maar niet voor een wereldregering. “De oproep voor een wereldregering en een Wereldbank is een utopie die door bijna niemand wordt gedeeld. De recente beslissingen van de G20 met wereldleiders in Cannes gaan zelfs in tegengestelde richting.” 

BRUSSEL (KerkNet) – Paus Benedictus XVI verblijft nog tot het einde van de zomer in zijn zomerresidentie in Castelgandolfo. Hij werkt er naar verluidt aan een boek over de kinderjaren en jeugd van Jezus en aan een nieuwe encycliek. De Italiaanse journalist Marco Ansaldo schrijft in ‘La Repubblica’ dat die encycliek zal gaan over ‘het geloof’.

Het wordt de vierde encycliek van de huidige paus. Hij publiceerde eerder al ‘Deus caritas est (2006), over de liefde,’Spe salvi’ (2007), over de christelijke hoop (‘Spe salvi’, 2007) en ‘Caritas in veritate’ (2009), over de christelijke naastenliefde.

Zijn voorganger Joannes Paulus II publiceerde in zijn lange pontificaat (1978-2005) 14 encyclieken.

(Kerknet)

UTRECHT (KerkNet/RKK) – De katholieke bisschoppen in Nederland roepen hun gelovigen op om op 9 juni te gaan stemmen.

“Ons land staat voor ingrijpende keuzes. Het algemeen welzijn van onze samenleving gaat ons gezamenlijk aan. Door te stemmen draagt de katholieke burger bij tot het democratische proces.”

Nederland kent stemrecht maar geen oproepingsplicht.
De Nederlandse bisschoppen geven geen stemadvies, maar vestigen wel de aandacht op enkele belangrijke fundamentele oriëntaties voor de (katholieke) kiezers.

“De katholieke sociale leer stelt menselijke waardigheid en inzet voor het algemeen welzijn centraal. Menselijke waardigheid betreft iedere mens zonder onderscheid en heel de mens in al zijn wezenlijke dimensies. Het algemeen welzijn vergt onze verantwoordelijke en noodzakelijke inzet niet enkel voor onze eigen samenleving, maar tevens voor Europa en de rest van de wereld, met name betreffende rechtvaardige arbeidsverhoudingen.”

De kerkleiders onderstrepen, tegen de achtergrond van de encycliek ‘Caritas in veritate’, het belang van ontwikkelingshulp, evenals de noodzaak van een daadkrachtig beleid met betrekking tot de financiële, ecologische en voedselcrisis.

(Kerknet)

‘LICHTPUNTEN IN 2009 WAREN EERDER SCHAARS’

BRUSSEL (KerkNet) – De kerkelijke en/of religieuze lichtpunten in 2009 waren veeleer schaars. Ik noem er twee: de heiligverklaring van pater Damiaan en het enthousiasme van zowel de deelnemers als de opvanggezinnen tijdens de Taizé-bijeenkomst. Dat zegt Bert Claerhout, de nieuwe hoofdredacteur van KERK&Leven.

“De vieringen en manifestaties ter gelegenheid van de heiligverklaring van pater Damiaan waren, zowel in Rome als hier, hoogtepunten voor de Kerk van ons land. De berichtgeving legde duidelijk de band met de inspirerende kracht en de passie die Damiaan zijn hele leven heeft gedreven, met name zijn geloof. Ook bleek de figuur van Damiaan anno 2009 nog altijd velen aan te spreken. Door zijn heldhaftige inzet gaf hij de melaatsen, de verstotenen, opnieuw hoop en menselijke warmte. Zijn voorbeeld spoort ons aan de hopelozen van vandaag het zelfrespect te geven waarop iedereen recht heeft.”

“Een andere blijde en inspirerende ontmoeting was de Taizé-bijeenkomst rond nieuwjaar 2009. In heel wat gastgezinnen speelden zich ontroerende taferelen af. Er werden nieuwe vriendschappen gesmeed en velen kregen ook een ander beeld van de Kerk te zien: jonge en blije mensen die onbevreesd op weg gaan. Zulke internationale ontmoetingen leren ons, Vlamingen, telkens weer verder te kijken dan onze neus lang is.”

Minpunten

“Uiteraard waren er in 2009 ook minpunten. Er was de onhandige poging van Rome om de ‘antimodernisten’ van wijlen mgr. Marcel Lefebvre weer binnen te halen. Daarnaast bleek nog maar eens hoe de Kerk in het verleden – dit keer in Ierland – de ogen heeft gesloten voor seksueel misbruik door priesters. In ons land was er de priesterwijding van Matthieu Rottier. Een blijde gebeurtenis, ongetwijfeld, maar hij was wel de enige wijdeling in Vlaanderen. Het beeld van een Kerk-zonder-priesters komt benauwend dichterbij.”

Desinteresse

“In welke mate de secularisatie in ons land heeft doorgezet, blijkt overigens ook uit de desinteresse van de media voor kerkelijke en religieuze ontwikkelingen. De publicatie van de pauselijke encycliek ‘Caritas in Veritate’ illustreerde dat. Het is een fraaie tekst waarin de paus pleit voor een meer menswaardige economie. Andere passages uit de tekst zijn dan weer voor kritiek vatbaar. De Vlaamse pers had er geen oog voor, in positieve noch in negatieve zin. Je moest op het internet surfen of buitenlandse kranten lezen om je te informeren. Dat over de encycliek geen maatschappelijk debat meer wordt gevoerd, heeft deels te maken met de kwaliteit van onze media. Maar het wijst er ook op dat nog slechts weinigen van het morele waardeoordeel van de Kerk wakker liggen en dat de anderen het niet meer de moeite waard vinden met haar in dialoog te gaan. Uitgerekend de relevantie van Kerk en geloof voor de samenleving was een van de kernthema’s van het gedachtegoed van de Vlaamse dominicaan en theoloog Edward Schillebeeckx, die vlak voor Kerstmis overleed.”

“In het kader van die onverschilligheid past ook het gebrek aan belangstelling voor de voorbije Afrika-synode. Onze belangstelling voor de Kerk in Afrika is tot een kritisch minimum gedaald. Nochtans bouwen vele geloofsgemeenschappen er aan een vernieuwde kerk. Ze doen dat met een vitaliteit en een zelfvertrouwen dat we hen alleen maar kunnen benijden. Bovendien leven ze in harde en veeleisende omstandigheden. Waarom laten we hen aan hun lot over? Waar is de tijd van de edelmoedigheid van onze missionarissen?”

Uitkijken naar de opvolger van kardinaal Godfried Danneels

“Begin 2010 wordt het uitkijken naar de opvolger van kardinaal Godfried Danneels. Iedereen wist dat die benoeming er niet zou komen voor de heiligverklaring van pater Damiaan, maar algemeen werd wel verwacht dat de opvolger in januari aan de slag zou kunnen gaan. Hopelijk duurt de huidige situatie van onzekerheid en speculaties niet te lang meer. Er breekt hoe dan ook een nieuwe fase in de geschiedenis van onze Kerk aan. Laten we niet alles op de schouders van één ambtsdrager leggen, maar laten we als kerkgemeenschap ook nagaan wat we zelf beter kunnen doen.”

(Kerknet)

NEDERLANDSTALIGE WEBSITE VOOR DE ENCYCLIEK ‘CARITAS IN VERITATE’

www.caritasinveritate.info

BRUSSEL (KerkNet/SRKK) – De Nederlandse bisschoppen hebben een website (www.caritasinveritate.info) gelanceerd over de jongste encycliek ‘Caritas in veritate’ van paus Benedictus XVI.

De site blijft beschikbaar tot in de zomer van 2010 en wordt de komende maanden nog verder aangevuld zodat de actualiteit met betrekking tot de encycliek op de voet te volgen is. De website bevat ook een handreiking voor parochies en groepen om met de encycliek aan de slag te gaan.

De website bevat de tekst van de encycliek (zowel in het Nederlands als in andere talen), evenals een leeswijzer, samenvatting, artikelen die eerder verschenen, toelichting over wat een encycliek is en de aankondiging van activiteiten.

(Kerknet)

Nederlandstalige website 'Caritas in Veritate'

Naar artikel KERK & leven over ‘Caritas in veritate’:

LUXEMBURGS PREMIER BEGROET VOORSTEL PAUS

BRUSSEL (KerkNet/Kathpress) – De Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker (foto) begroet het voorstel van paus Benedictus XVI voor een wereldethiekraad. Toch heeft de premier twijfels over de praktische haalbaarheid.

“Maar het voorstel is zinvol. Het maakt duidelijk dat de economie principieel ten dienste staat van de mens. Een nobel economisch handelen is slechts mogelijk indien dit een ethische basis heeft.”

Paus Benedictus XVI stelde in zijn recente sociale encycliek ‘Caritas in veritate’ voor een orgaan in het leven te roepen om de gevolgen van de huidige crisis te beperken en toezicht te houden op de wereldeconomie. De paus waarschuwde voor het streven naar winst en hebzucht, maar veroordeelde tevens blind verzet tegen de globalisering. De Luxemburgse premier spreekt, net als de paus, de vrees uit dat de financiële specialisten en banken snel naar de gewone orde van de dag terugkeren en geen lering trekken uit de crisis.

(Kerknet)

ROME (KerkNet/VIS/RadVat/SIR/NCR) – Paus Benedictus XVI maakte vandaag bekend dat de Wereldvredesdag van 1 januari 2010 in het teken staat van het thema ‘Wie vrede wil, moet de schepping bevorderen”. Daarmee maakt de paus, net als in zijn pas verschenen encycliek ‘Caritas in veritate’, opnieuw duidelijk hoe belangrijk hij de zorg voor het milieu acht.

In de vredesbrief komen onderwerpen aan bod als de uitputting van de grondstoffen, de klimaatsverandering, de evoluties in de sector van de biotechnologie en de demografische evolutie.

De brief beklemtoont dat de zorg voor het milieu een opdracht is van de hele mensheid. Die globale aanpak is des te meer noodzakelijk wegens het wereldomvattende karakter van de crisis. De paus stipt aan dat de mensheid bij nieuwe uitdagingen moet streven naar meer rechtvaardigheid, sociale gelijkheid en internationale solidariteit, om niet te vervallen in geweld tussen de volkeren.

De wereldvredesdag is in 1967 voor het eerst, op initiatief van de toenmalige paus Paulus VI, gehouden. De integrale tekst van de brief wordt in december gepubliceerd.

(Kerknet)

DERDE ENCYCLIEK VAN BENEDICTUS XVI: CARITAS IN VERITATE

Voorstelling door de persdienst van de Bisschoppenconferentie

BRUSSEL (KerkNet/IPID) - De derde encycliek (pauselijke brief voor de wereld) van paus Benedictus XVI over sociale aangelegenheden heeft lang op zich laten wachten. De hoofdreden is de financiële crisis van het najaar 2008 die ervoor gezorgd heeft dat de encycliek moest ‘herschreven’ worden in het licht van de actualiteit. Vele voorgaande encyclieken over de sociale leer reageren trouwens ook op de maatschappelijke context. Leo XIII publiceerde ‘Rerum novarum’ (de eerste sociale encycliek) in 1891 als een kerkelijk antwoord op de arbeiderskwestie. ‘Populorum progressio’ van Paulus VI in 1967 was een reactie op het postkoloniale tijdperk. En paus Joannes Paulus II schreef met ‘Centesimus annus’ in 1991, precies een eeuw na ‘Rerum novarum’, zijn sociale visie op de wereld na de Koude Oorlog.

Ook ‘Caritas in veritate’ (Caritas in waarheid) verschijnt op een weloverwogen moment. De financieel-economische crisis sleept al enige tijd aan en een eerste balans kan dus opgemaakt worden. Het document verschijnt niet toevallig aan de vooravond van de G8-top in Italië, waarbij VS-president Barack Obama een bezoek brengt aan de paus.

Caritas
Het getuigt van een gedurfd risico om het concept van ‘caritas’ ((naasten)liefde) te gebruiken in de context van wereldwijde economische en politieke vraagstukken. Vaak heeft caritas immers alleen betrekking op het persoonlijke leven. Benedictus XVI wil komaf maken met de reductie van caritas tot ‘sentimentaliteit’ (3) als zou dit irrelevant zijn voor maatschappelijke problemen. Integendeel, caritas heeft ook een rol in ‘macrorelaties’ die sociaal, politiek en economisch van aard zijn (2). ‘Caritas in waarheid’ wordt dan ook beschreven als het centrale principe van de sociale leer, dat praktisch gestalte krijgt in de criteria van rechtvaardigheid enerzijds en het algemeen welzijn anderzijds (6-7). Wat betreft de verhouding tussen caritas en rechtvaardigheid, stelt de paus dat beide onafscheidelijk zijn (6): “Caritas vereist rechtvaardigheid”. Tegelijkertijd overstijgt caritas de rechtvaardigheid: een samenleving waarin enkel de rechten en de plichten vervuld zijn mist iets, omdat er ook nood is aan barmhartigheid, gratuïteit en eenheid. Belangrijk voor mensen die zich inzetten voor een betere wereld is de stelling dat “Caritas theologische en heilswaarde geeft aan elke inzet voor rechtvaardigheid in de wereld” (6). Ook het idee van algemeen welzijn is de katholieke sociale leer niet vreemd. Paus Johannes XXIII verwees al naar de sociale voorwaarden die nodig zijn om een volmaakter leven voor iedere persoon te verwezenlijken. (‘Mater et magistra’, 65) Het uitgangspunt is hier dat het welzijn van individuele mensen samenhangt met het welzijn van de hele gemeenschap. En door de globalisering is dit algemeen welzijn globaal geworden: het lot van een land of volk hangt onvermijdelijk af van het lot van de rest van de wereld. Op die manier beschrijft de inzet voor dit algemene welzijn het institutionele of politieke karakter van de caritas (7). Zo weerspiegelen de criteria van rechtvaardigheid en algemeen welzijn de katholieke visie op de mens weer die enerzijds individu is (en dus rechten heeft), en anderzijds zijn/haar identiteit ontleent aan de gemeenschap, de mensheid (53). De kern van de encycliek gaat bijgevolg over wat het betekent volwaardig mens te zijn.

Integrale menselijke ontwikkeling
De integrale menselijke ontwikkeling werd als de ontwikkeling van elke mens en van de gehele mens voor het eerst in de encycliek ‘Populorum progressio’ door Paulus VI in de sociale leer ingevoerd, een encycliek die door Benedictus XVI “de Rerum novarum van het huidige tijdperk genoemd” wordt (8). In lijn met zijn voorganger stelt de paus dat deze ontwikkeling verder moet gaan dan enkel materiële welvaart (11 & 34). Doorheen de encycliek wijst hij er bovendien op – en dit verband is nieuw – hoe deze visie betrekking heeft op de ontwikkeling van de mens van conceptie tot het levenseinde (15, 28, 51 & 74). Cruciaal doorheen zijn interpretatie is verder het belang van menselijke vrijheid en verantwoordelijkheid in het tot stand brengen van deze ontwikkeling. Hij spreekt onder andere over de nood aan economische integratie van alle landen zodat zij kunnen deelnemen aan de globale economie (21, 37 & 67), de nood aan onderwijs (21 & 61), een bepaalde vorm van ontwikkelingswerk waarbij de betrokkenen zelf actief projecten uitvoeren en uitdenken (27, 43, 47 & 58), het belang van de burgermaatschappij waar hij veel belang aan hecht (24, 38 & 41) en de emancipatie van de volkeren (35).

Aangezien de globalisering een enorme impact heeft op deze integrale ontwikkeling, getuige daarvan de economische en de financiële crisis, analyseert de paus enkele negatieve aspecten zonder het gehele proces te veroordelen. In de lijn van zijn idee over de rol van de caritas in het publieke leven pleit hij voor een nauwere band tussen economie en moraliteit (45). Louter technologische oplossingen zullen niet volstaan (23 & 69). Zo wijst hij erop hoe winst steeds een middel is en geen doel op zichzelf mag zijn (21) en er nood is aan langetermijndenken (32); bekritiseert hij besparingen in de sociale zekerheid onder internationale druk (25); pleit hij voor sociale verantwoordelijkheid van bedrijven (40); veroordeelt hij louter speculatieve financiële transacties (40 & 65); wijst hij op de positieve effecten van microfinanciering (65) alsook de macht van de consumenten (66); roept hij op tot internationale instituties (58 & 67 ) om problemen zoals de voedselcrisis te bestrijden (27) waaruit de noodzakelijke band tussen economie en politiek blijkt (36). Bijgevolg is de economische crisis ook een morele crisis omdat de ‘instrumenten’ (36 & 65) door individuen misbruikt worden en dus hun geweten moeten volgen en hun verantwoordelijkheid moeten opnemen (36 & 68). Waarden als rechtvaardigheid moeten in het economische proces opgenomen worden (37) en niet enkel nadien toegepast. Ook bespreekt hij mogelijke culturele gevaren zoals een eclecticisme en relativisme enerzijds (26), en fundamentalisme anderzijds (29). Ten slotte kan ook de aandacht voor de ecologische gevolgen niet onvermeld blijven (27) waarbij Benedictus pleit voor een “verantwoord rentmeesterschap” (48).

Subsidiariteit en solidariteit
Subsidiariteit en solidariteit zijn twee van de belangrijke principes om de globalisering het hoofd te bieden. Subsidiariteit, het principe dat wat door lagere instanties gedaan kan worden door lagere instanties gedaan moet worden, is belangrijk om de menselijke vrijheid en verantwoordelijkheid te verdedigen (57). Op die manier wordt de veelbenadrukte participatie nogmaals bevestigd. En solidariteit verwijst naar de nood aan caritas in deze omstandigheden. Wat betreft de rol van de Kerk zelf vermeldt de encycliek geregeld de publieke rol van religie in het algemeen en van de Kerk in het bijzonder (11, 51 & 56). Weliswaar blijven de concrete betekenis van zijn spreken voor de kerkgemeenschap en haar organisaties onaangeroerd.

De globalisering heeft er dan misschien wel voor gezorgd heeft dat we ‘buren’ zijn, maar ‘broers’ zijn we nog lang niet (19). Via ‘caritas in waarheid’ hoopt de paus dat broederlijkheid (19 & 34) en solidariteit (27, 35, 36 & 42) versterkt worden, waardoor de mensheid die vanuit gelovig standpunt principieel al een mensenfamilie is, dat ook feitelijk zou worden.

(Kerknet)